In haar boek
"Gezondheid uit de apotheek van god" schrijft Maria Treben dat
de Zweedse arts Dr. Samst het kruiden elixer in zijn huidige vorm heeft
beschreven en toegepast. Het oude recept werd na zijn overlijden bij
zijn notities gevonden, hij gebruikte het zelf elke dag. Dr. Samst stierf
na een noodlottig ongeval tijdens het paardrijden, hij was toen 104 jaar
oud.Hoewel het in eerste instantie lijkt of het hier gaat om een oud
Zweeds kruiden recept wijst onderzoek uit dat de oorsprong van dit
middel moet worden gezocht in de gebieden rond de Middellandse Zee uit
een tijd ver voor onze jaartelling.
In ons land genoot het
Zweeds kruidenelixer waarschijnlijk de grootste bekendheid in de periode
1550-1680. Hoe bekend en veel gebruikt het middel was mag blijken uit
het volgende bericht; In 1667 ontvangt Johannes ten Hove als
"Intendant over de dispensary van de Theriak" een jaargeld van
50 florijnen, aldus een notitie in het kasregister van Dr. R. Krul,
stadsarts van ’s Gravenhage.
Ten tijde van de
Romeins keizers werd "Theriak" alom gebruikt als
ontgiftingsmiddel (detoxicum) en ook in die tijd was al bekend dat een
lepel van dit middel na een overdadige maaltijd snel verlichting kon
brengen. Aangenomen mag worden dat zowel de
Griekse als Romeinse geleerden moeten hebben geput uit de ervaringen van
hun Egyptische voorgangers aangezien in Egypte een dergelijk
ontgiftingsmiddel reeds lang werd toegepast.
- Zweedse kruiden
Het recept voor het
Zweedse kruidenbitter duiken elke eeuw in een of andere vorm op in de
geschiedenis van de geneeskunde, vanaf de Ptolemeische periode in
Egypte (323-30 voor Christus) tot in de 20e eeuw. De huidige receptuur is
echter te danken aan de Zweedse arts Kristian Hendrik Hjärne uit
Stockholm. Hij schrijft de volgende kruiden voor:
10
5
0,2
10
10
10
10
10
10
5
10 |
gram
gram
gram
gram
gram
gram
gram
gram
gram
gram
gram |
Aloë
Myrrhe
Safraan
Senneblaadjes
Kamfer
Rabarberwortel
Zitwerwortel (kurkuma)
Manna
Venetiaanse Theriak
Zilverdistelwortel
Engelwortel |
- Zelf maken
Bij een goed gesorteerde apotheek of
reformzaak kun je de Zweedse kruiden in de
juiste verhouding los krijgen. De firma Dr. Theiss brengt ze als
Sweden Kruiden Mengsel onder het merk Maria's Kruidentuin op de markt. Met
de kruiden en de aangegeven hoeveelheid Jenever (heeft een
karakteristieke eigen smaak) of
Brandewijn (is wat neutraler) kun je het elixer zelf bereiden.
De Zweedse kruiden
worden in brandewijn van 38% tot 40% gedaan in een fles met een brede
hals. Laat het geheel 14 dagen in het donker en niet te koud trekken. Dagelijks goed schudden, ook voordat
alles in kleine flesjes wordt gedaan of voordat het wordt gebruikt. Het
mengsel dat niet wordt gebruikt mag onbeperkt in de fles blijven staan.
Indien het vocht in kleine flesjes wordt gedaan, die dan goed afsluiten
en koel bewaren. Dit elixer kan jaren lang bewaard worden, indien het
elixer langer staat neemt de geneeskracht toe.
- Kant en klaar
- Het Zweedse
kruidenelixer, volgens de oorspronkelijke bereiding, is ook kant en klaar verkrijgbaar.
Ze wordt zowel door de firma Jacob Hooy als door de firma Dr. Theiss op
de markt gebracht. Dit is bij een goed gesorteerde drogist of reformzaak
gewoon verkrijgbaar.
-
- Inwendig gebruik
- Zweeds kruidenbitter is sterk
bloedzuiverend; het ruimt overtollige stofwisseling afvalproducten op
door de grote uitscheidingsorganen lever, nieren en darmen aan te zetten
tot deze opruimactie. Deze eigenschap is vooral goed merkbaar bij de
volgende klachten:
- reumatische pijnen
- vermoeidheid
- uitputting
- lusteloosheid
Hierbij is een kuurmatige aanpak van 8 à 10
weken wenselijk. Neem 's ochtends, 's middags en 's avonds vóór het eten
een theelepel in. Verdun het desnoods met wat kruidenthee
Door de sterke werking op de
spijsverteringsorganen is het Zweeds kruidenbitter erg succesvol in te
zetten in geval van:
- vol gevoel
- winderigheid
- spanningspijn in de buik
- buikkrampen
- niet kunnen verdragen van vet
|
- verstopping
- misselijkheid
- brandend maagzuur
- gebrek aan eetlust
- ernstige hoofdpijn na de maaltijd
|
- De juiste dosering bij deze klachten
is 's ochtends, 's middags en 's avonds vóór het eten een
theelepel innemen. Als je zwaar getafeld hebt of dat wat je gegeten
hebt niet helemaal vertrouwd, is het ook zinvol om ná het eten 1 -
2 theelepels in te nemen.
-
- Omdat het middel nogal bitter is kun
je het desgewenst verdunnen met wat water, kruidenthee of sap. Het
schijnt zelfs dat een glas sinaasappelsap met 2 theelepels
kruidenbitter smaakt naar Campari - jus d'orange.
-
- Contra-indicatie
- De enige contra-indicatie voor het
inwendig gebruik van Zweeds kruidenbitter is diarree. In dat geval
onmiddellijk stoppen met gebruik omdat anders de diarree nog zal
toenemen. Ook mensen die snel diarree krijgen moeten voorzichtig
zijn met de dosering (maximaal 1 tl per dag).
-
- Uitwendig gebruik
- Bij uitwendig gebruik werkt het Zweeds
kruidenbitter verkoelend, ontstekingswerend, bloedstelpend,
desinfecterend en bevorderend voor de plaatselijke bloedcirculatie.
Je kunt het uitwendig gebruiken in de volgende gevallen:
- koortsblaasjes (verdunnen - deppen)
- puistjes (verdunnen - deppen)
- waterpokken (verdunnen - deppen)
- insectenbeten (deppen)
- gewrichtspijnen (omslag)
- middenoorontsteking (omslag)
- hoofdpijn (omslag)
|
- heesheid (gorgelen)
- keelontsteking (gorgelen &
omslag)
- amandelontsteking (gorgelen &
omslag)
- buikpijn (omslag)
- wonden en slecht genezende wonden
(omslag)
|
- Deppen
- Deppen kun je doen met het onverdunde
middel of, afhankelijk van de klacht, met een iets met water
verdunde oplossing.
-
- Gorgelen
- Gorgelen kun je het beste doen met een
verdunning van 3 eetlepels op een glas water. De echte doorzetters
kunnen gorgelen met het onverdunde middel.
-
- Omslag met Zweedse
Kruiden
- Al naar gelang van
de grootte van de te behandelen plaats, neem je een groot of klein
stuk watten of celstof, maak die met het Zweeds kruidenbitter vochtig
en leg dat dan op het aangedane lichaamsdeel. Gevoelige huiddelen
eerst inwrijven met goudsbloem of calendula zalf, omdat het Zweeds
kruidenbitter alcohol bevat wat de huid behoorlijk kan irriteren.
Dek de watten af met een stukje plastic folie zodat de kleding niet vies wordt. De
folie dek je dan weer af met een doek of een verband. In sommige
gevallen (hoofdpijn, vermoeide ogen, keelontsteking) kun je volstaan
met het opbrengen van een washandje bevochtigd met het iets verdunde
middel.
De omslag laat je 2 tot 4 uur inwerken (de tijdsduur is afhankelijke van
de klacht). Als de patiënt het kan verdragen, kan dit omslag ook een
nacht lang blijven zitten. Bij gevoelige
patiënten kunnen huidreacties ontstaan: in dat geval de omslag korter
gebruiken of gedurende enige tijd niet.
Personen die allergisch zijn, kunnen het beste een
doek in plaats van de folie gebruiken. Niet vergeten de huid in te
vetten! Indien een huidreactie (is) ontstaat dan
met goudsbloem of calendula zalf inwrijven.